Chuyện ngược đời gì đây?
Một câu hỏi được đặt ra: “Trung Quốc phải mất ba năm để đào một đường hầm dài bốn mét? Một quốc gia với hiệu quả như vậy liệu có thể tự xưng là cường quốc về cơ sở hạ tầng?”
Dự án được nhắc đến ở đây là đường hầm Hoàng Cương Tế Nam vượt sông Hoàng Hà, Trung Quốc.
Lòng sông ở đây cao hơn mặt đất 5 mét. Đường hầm sẽ đi xuyên qua ngay bên dưới con sông hùng vĩ, rộng lớn này. Lớp đất cần đào không chỉ chứa các cục đá vôi mà còn có cả đất sét pha cát. Hơn nữa, áp lực của nước và đất gần tương đương với trọng lượng của hàng chục tầng nhà, đè nặng lên từng centimet của máy khoan hầm và các công nhân xây dựng. Chỉ cần một chút bất cẩn, thậm chí một sai lệch nhỏ cũng có thể dẫn đến sự sụp đổ không thể cứu vãn, và nước sông Hoàng Hà sẽ lập tức tràn xuống.
Chưa hết, khu vực dự án nằm liền kề với “hồ chứa nước lớn” của Tế Nam, hồ Thanh Sơn. Điều này có nghĩa là các yêu cầu bảo vệ môi trường phải cực kỳ nghiêm ngặt: chất thải dạng bùn của dự án phải được thải ra với số lượng bằng không, tiếng ồn tại công trường phải được kiểm soát chặt chẽ ở mức 55 decibel, và thậm chí hàng rào cũng phải được phủ bằng các tấm cách âm dày, vì sợ làm phiền chim chóc ven sông hoặc gây ô nhiễm nguồn nước.
Cuối năm 2017, máy khoan hầm đã được đưa vào công trường. Tuy nhiên, quá trình vận hành không diễn ra suôn sẻ như người ta tưởng.
Đối mặt với lớp đất sét có hàm lượng nước cao, việc tiến thêm từng centimet giống như đi trên lưỡi dao. Hệ thống hiệu chuẩn laser phải chính xác đến từng milimét, và sự cân bằng áp suất bùn phải được kiểm soát chính xác, không được phép có bất kỳ sai sót nào, tất cả nhằm ngăn chặn ngay cả sự sụt lún nhỏ nhất của bờ sông cao.
Điều đáng báo động hơn nữa là bất cứ khi nào mưa lớn khiến mực nước sông Hoàng Hà dâng cao 1,2 mét, tất cả các công trình xây dựng phải lập tức tạm dừng và thay thế bằng công tác gia cố bằng vữa xi măng quy mô lớn.
Những yêu cầu trên đã khiến việc lắp đặt một đoạn ống chỉ dài bốn mét mất đến ba năm.
Nhờ hệ thống cân bằng áp suất đệm khí tự động, máy khoan có thể duy trì sự ổn định của đường hầm và ngăn ngừa mọi nguy cơ như sụp đổ, ngập lụt có thể xảy ra.
Một thách thức lớn khác là việc xử lý các đường khoan. Đường hầm được trang bị hệ thống xả nước giúp bánh xe cắt không bị kẹt. Ngoài ra, một camera được lắp đặt trong buồng khoan để giám sát dụng cụ cắt và tường hầm. Công nghệ tiên tiến này làm giảm nhu cầu can thiệp bằng áp suất cao, vốn không chỉ phức tạp mà còn nguy hiểm cho người lao động.
Tuy nhiên, chính nhịp độ chậm rãi này đã dẫn đến thành công: sau khi dự án hoàn thành, dữ liệu giám sát cho thấy hệ sinh thái lòng sông Hoàng Hà không bị tổn hại. Đường hầm với tổng chiều dài 4.760 mét, bao gồm một đoạn hầm chắn dài 2.519 mét, đã hoàn thành toàn bộ. Tầng trên có sáu làn xe để chuyển hướng giao thông mặt đất, trong khi tầng dưới được dành cho giao thông đường sắt trong tương lai. Điều này đã tạo động lực mạnh mẽ cho việc kết nối giữa khu vực đô thị chính của Tế Nam và khu vực khởi điểm, đồng thời đẩy nhanh sự phát triển chất lượng cao của lưu vực sông Hoàng Hà.
Đường hầm Hoàng Cương Tế Nam minh họa cho khả năng của Trung Quốc trong việc vượt qua các giới hạn của kỹ thuật hiện đại.
Thành công của dự án đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và sự phối hợp hoàn hảo giữa các bên liên quan. Mỗi bước, từ thiết kế đến thực hiện, đều được lên kế hoạch chính xác để đáp ứng thời hạn chặt chẽ. Các kỹ sư phải bảo đảm rằng từng bộ phận của đường hầm, từ vòng bảo vệ dưới nước đến hệ thống thông gió, đều được tích hợp và hoạt động hoàn hảo.