Gỗ Minh Long và 18 năm kiên nhẫn xây từ nền móng, lớn từ bên trong

Nhìn lại chặng đường từ năm 2008 đến nay, hành trình của Gỗ Minh Long không chỉ là những con số tăng trưởng mà còn là triết lý làm sản phẩm được đúc kết qua từng thất bại, từng quyết định đầu tư và từng khách hàng đồng hành.

Khởi đầu không có cờ hoa – khi làm đúng quan trọng hơn làm nhanh

Vào những năm đầu thập kỷ 2010, gỗ công nghiệp ở Việt Nam không được coi trọng. Người tiêu dùng quen với những tấm ván ép bong tróc, phồng rộp theo mùa ẩm – và từ đó hình thành một định kiến gần như mặc định: đây là vật liệu của sự tạm bợ, dành cho những ai không có lựa chọn tốt hơn.

Gỗ Minh Long ra đời và phát triển trong bối cảnh ấy. Quy mô nhỏ, máy móc còn thô sơ, nhân lực mỏng. Dù không nổi bật về hình thức, doanh nghiệp sớm xác lập một cam kết xuyên suốt: ưu tiên làm đúng thay vì làm nhanh.

Thay vì cạnh tranh về giá hoặc sản lượng, Gỗ Minh Long lựa chọn cạnh tranh bằng chất lượng có thể kiểm soát, ngay cả khi điều này đồng nghĩa với tốc độ tăng trưởng chậm trong giai đoạn đầu.

Tiêu chuẩn phát thải Formaldehyde được kiểm soát nghiêm ngặt, không phải vì quy định bắt buộc, mà vì Gỗ Minh Long cho rằng sức khoẻ người dùng không nên là yếu tố có thể thỏa hiệp trong thương mại. Một bảng tiêu chuẩn kỹ thuật với 14 yếu tố được xây dựng để định nghĩa lại câu hỏi đơn giản nhất: một tấm ván tốt là như thế nào? Các tấm ván được chủ động đưa đi kiểm định và công bố kết quả không cần chờ khách hàng yêu cầu.

Việc đặt ra tiêu chuẩn trong thời điểm thị trường chưa yêu cầu không đơn thuần là sự cầu toàn, mà là cách Gỗ Minh Long xây dựng uy tín dài hạn trong một ngành mà niềm tin được tích lũy theo thời gian.

V313 – Minh chứng cho triết lý “nghiên cứu trước khi thị trường cần”

Trong số những lựa chọn kỹ thuật của Gỗ Minh Long giai đoạn này, tấm ván tiêu chuẩn V313 là ví dụ nói lên nhiều nhất về cách Gỗ Minh Long tiếp cận việc làm sản phẩm.

Miền Bắc Việt Nam có một đặc điểm khí hậu rất riêng: những đợt nồm ẩm kéo dài vào mùa xuân, khi độ ẩm trong không khí có thể vượt 90% liên tục nhiều tuần. Đây là điều kiện mà phần lớn sản phẩm gỗ công nghiệp nhập khẩu – được thiết kế cho khí hậu ôn đới khô lạnh không được tối ưu để chịu đựng.

Năm 2015, Gỗ Minh Long bắt đầu nghiên cứu dòng ván chuyên biệt cho điều kiện này, không điều chỉnh từ sản phẩm sẵn có mà phát triển từ đầu dựa trên dữ liệu khí hậu thực tế. Sau bốn năm thử nghiệm, đến năm 2019, V313 chính thức ra mắt mà không đi kèm chiến dịch truyền thông lớn, thay vào đó được kiểm chứng qua hiệu quả sử dụng.

Cho đến nay, V313 vẫn là tiêu chuẩn cao nhất về khả năng chống nồm ẩm tại thị trường Việt Nam – một vị trí được giữ không bằng marketing, mà bằng tính năng không có sản phẩm nào vượt qua được đến thời điểm này. Đây không phải là sản phẩm nội địa hóa từ tiêu chuẩn nước ngoài, mà được xây dựng hoàn toàn dựa trên dữ liệu đo đạc trong nước.

Từ “vật liệu tốt” đến “thiết kế cho người Việt”

Bước sang thập kỷ 2020, bức tranh thị trường đã khác đi rõ rệt. Gỗ công nghiệp không còn là lựa chọn thay thế mà trở thành một vật liệu có đời sống riêng, được kiến trúc sư và nhà thiết kế nội thất chủ động khai thác như một ngôn ngữ thẩm mỹ đứng độc lập.

Nhưng có một điều Gỗ Minh Long nhận ra: dù thị trường đã trưởng thành hơn, toàn bộ ngôn ngữ thẩm mỹ của gỗ công nghiệp tại Việt Nam vẫn đang được định hình từ bên ngoài bởi các nhà cung cấp châu Âu, Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc với những bộ sưu tập được thiết kế cho thị trường của họ.

Sản phẩm của họ chuẩn hóa cao, đẹp theo tiêu chuẩn quốc tế nhưng không phải của người Việt. Câu hỏi đặt ra là: tại sao Việt Nam, với đặc điểm thẩm mỹ và văn hoá sinh hoạt rất riêng, lại không có sản phẩm được thiết kế cho chính người Việt?

Từ “học làm bộ sưu tập” đến 11 BST trong 6 năm

Năm 2016, Gỗ Minh Long bắt đầu tiếp cận quy trình xây dựng bộ sưu tập theo hướng chuyên nghiệp, từ nghiên cứu xu hướng vật liệu toàn cầu đến phát triển ý tưởng và thử nghiệm thiết kế.

Đến năm 2018, bộ sưu tập đầu tiên được ra mắt, đánh dấu bước khởi đầu cho thiết kế riêng, dù còn nhiều hạn chế về định hình thẩm mỹ. Một năm sau, sự xuất hiện của các bộ sưu tập như V Số và Home Color Home cho thấy sự chuyển biến rõ rệt. Đặc biệt, V Số không chỉ là một thiết kế bề mặt mà còn là kết quả của sự kết hợp giữa công nghệ và tay nghề thủ công, yêu cầu độ chính xác cao trong sản xuất.

Từ nền tảng đó, doanh nghiệp tiếp tục phát triển thêm nhiều bộ sưu tập với mức độ phức tạp và tính thử nghiệm cao hơn. Tính đến nay, Gỗ Minh Long đã giới thiệu 11 bộ sưu tập thiết kế. Điều khác biệt của những bộ sưu tập này không chỉ là ngôn ngữ thị giác mà là nơi ngôn ngữ đó bắt nguồn: từ ký ức vật liệu, từ văn hoá thủ công, từ những thứ quen thuộc và gần gũi trong đời sống Việt.

Các bộ sưu tập tiêu biểu bao gồm:

• BST Son – Gỗ quý truyền thống: Lấy cảm hứng từ vân gỗ hoàng đàn và cẩm lai – hai loại gỗ quý gắn liền với nghề mộc truyền thống và đồ nội thất gia truyền của người Việt.
• BST Décor – Thủ công mỹ nghệ: Vân mây tre đan và hoạ tiết gạch bông nam bộ – những ngôn ngữ thị giác đã tồn tại lặng lẽ trong kiến trúc và đời sống người việt qua nhiều thế hệ.
• BST Kén – Dệt thủ công: Lấy cảm hứng từ vân vải đũi, vải cói, vải bấc – chất liệu dệt thủ công mang theo ký ức của nghề dệt truyền thống và bản sắc văn hoá vùng miền.

11 bộ sưu tập trong 8 năm không phải là sự nóng vội, mà là nhịp của sự chắt lọc. Từ những bước đầu còn vụng về năm 2018, qua khoảnh khắc lột xác năm 2019, đến những bộ sưu tập ngày càng tự tin và rõ ràng hơn về bản sắc ở hiện tại.

Tuổi 18 — không phải là điểm đến, mà là nơi bắt đầu của một hành trình khác

18 năm phát triển của Gỗ Minh Long tương ứng với hai giai đoạn. Giai đoạn 2005–2015, Gỗ Minh Long tập trung xây dựng nền tảng kỹ thuật và tiêu chuẩn chất lượng, hướng đến việc tạo ra sản phẩm tốt trước khi quan tâm đến yếu tố thẩm mỹ. Giai đoạn từ 2016 đến nay, thương hiệu tập trung đánh dấu bước chuyển sang định hình không gian sống, đưa yếu tố văn hóa bản địa vào thiết kế.

Trong một ngành mà các xu hướng thẩm mỹ phần lớn vẫn đang chảy từ ngoài vào, Gỗ Minh Long tin rằng có một dòng chảy khác xứng đáng được tạo ra, một dòng chảy xuất phát từ bên trong: từ văn hoá của người Việt, từ thói quen sinh hoạt của người Việt, từ cách người Việt cảm nhận và tổ chức không gian sống của mình.

Đây không phải tham vọng đơn độc. Đây được xem là lời kêu gọi hợp tác dành cho các kiến trúc sư, nhà thiết kế và doanh nghiệp nội thất cùng tham gia định hình không gian sống mang bản sắc Việt.

Hành trình phía trước vẫn còn dài. Gỗ Minh Long không khẳng định đã có đầy đủ câu trả lời, nhưng 18 năm phát triển được xem là cơ sở để tiếp tục theo đuổi những câu hỏi dài hạn. Nếu giai đoạn đầu là xây nền, thì chặng đường tiếp theo được xác định là quá trình cùng nhau kiến tạo.

Uyên Thư – TCKT.VN
© Tạp chí Kiến trúc