Sau loạt sự cố trên thị trường kim cương vừa qua, Đại biểu Trịnh Xuân An đề xuất đưa ngành này vào diện “đầu tư, kinh doanh có điều kiện”.
Quốc hội chiều 5/8 thảo luận ở hội trường về việc cắt giảm giấy phép, điều kiện kinh doanh trong quá trình sửa đổi Luật Đầu tư. Hầu hết ý kiến ủng hộ việc cắt giảm các điều kiện kinh doanh nhưng cần thực chất, thay vì chạy theo chỉ tiêu, số lượng. Theo tờ trình Quốc hội, Chính phủ đề xuất cắt giảm 58 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, từ ngày 1/3/2027. Số này tăng thêm 2 lĩnh vực so với Nghị quyết số 66.17/2026, hiệu lực tới hết tháng 2/2027.
Bên cạnh ủng hộ việc cắt giảm, nhiều ý kiến cũng đề xuất “quản” chặt hơn với một số ngành nghề, trong đó có kim cương.
Ông Trịnh Xuân An, đại biểu chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, đề cập tới những bất ổn trên thị trường kim cương vừa qua và đề nghị đưa ngành này vào nhóm “ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện”, tương tự vàng.
“Việc này cần bàn luận thêm, nhưng tôi thấy đây là vấn đề lớn qua các vụ việc liên quan đến PNJ hay thị trường kim cương vừa qua. Nên đưa kim cương vào ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, thậm chí điều kiện phải chặt chẽ với lĩnh vực này”, đại biểu nêu.
Theo Luật Đầu tư hiện hành, kinh doanh vàng (trừ vàng trang sức, mỹ nghệ) thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Quy định này tiếp tục được duy trì khi sửa danh mục.
Thời gian qua, thị trường kim cương liên tiếp đối mặt khó khăn sau khi xuất hiện các tin đồn về chất lượng kim cương trên mạng xã hội, lãnh đạo PNJ Lab bị điều tra trong vụ án buôn lậu gần 30.000 viên kim cương. Nhiều thương hiệu kim cương ở TP HCM cũng tạm dừng hoạt động trước áp lực từ việc khách hàng ồ ạt đến bán lại hàng.
Đại biểu Trịnh Xuân An phát biểu tại nghị trường chiều 5/8. Ảnh: Cổng Thông tin điện tử Quốc hội
Ngoài ra, Phó trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên Nguyễn Văn Huy cũng cho rằng cần bổ sung điều kiện đầu tư, kinh doanh đối với một số mô hình mới, phát sinh nhiều rủi ro, nhưng chưa được điều chỉnh đầy đủ.
Theo ông Huy, thị trường bất động sản nghỉ dưỡng vừa qua phát sinh nhiều vụ việc khiếu nại, khiếu kiện kéo dài liên quan đến mô hình sở hữu kỳ nghỉ. Nhiều vụ việc có dấu hiệu lừa đảo dưới danh nghĩa bán gói nghỉ dưỡng đã bị điều tra, khởi tố.
“Đây không còn là những tranh chấp dân sự riêng lẻ mà đã trở thành vấn đề ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội và quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng”, đại biểu đoàn Hưng Yên nói. Ông đánh giá điều đáng lo ngại của mô hình là cơ chế huy động lượng tiền rất lớn của người dân thông qua việc bán trước quyền sử dụng dịch vụ.
Theo ông Huy, trong vòng 10-30 năm, doanh nghiệp “có thể thu hàng trăm triệu đến hàng tỷ cho mỗi hợp đồng kỳ nghỉ”. Trong khi đó, việc quản lý, sử dụng dòng tiền hiện chưa chịu bất kỳ cơ chế kiểm soát chuyên biệt nào. Khi doanh nghiệp mất khả năng thực hiện cam kết hoặc chấm dứt hợp đồng, rủi ro hầu như được chuyển toàn bộ sang phía người tiêu dùng.
Ông cũng đề nghị xác định tên ngành nghề theo bản chất của hoạt động cung cấp quyền lưu trú dài hạn trên cơ sở thanh toán trước thay vì chỉ dựa trên tên thương mại của sản phẩm. Ông giải thích cách tiếp cận này sẽ bảo đảm tính pháp lý, hạn chế tình trạng doanh nghiệp thay đổi tên gọi hoặc hình thức giao dịch để né tránh sự điều chỉnh của pháp luật.
Dự án luật này sẽ được Quốc hội xem xét, biểu quyết thông qua tại phiên họp ngày 24/8.
Anh Tú