Động lực phát triển kinh tế khu vực

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của những vận hội mới, việc nâng cấp và mở rộng hạ tầng giao thông, đặc biệt là hàng không, trở thành yêu cầu cấp thiết. Cảng hàng không quốc tế Gia Bình xuất hiện không chỉ như một dự án hạ tầng đơn thuần mà còn là một mắt xích chiến lược, một “át chủ bài” được kỳ vọng sẽ thay đổi hoàn toàn diện mạo kinh tế khu vực phía Bắc và khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ hàng không toàn cầu.

Tầm nhìn chiến lược và quy mô mang tính biểu tượng

Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được xác định là bước đi đột phá nhằm đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia sở hữu hạ tầng giao thông tầm cỡ khu vực và thế giới. Với diện tích quy hoạch lên tới khoảng 1.885 héc ta, sân bay Gia Bình vượt xa quy mô của sân bay Nội Bài hiện hữu và chỉ đứng sau “siêu dự án” sân bay Long Thành tại phía Nam. Sự xuất hiện của Gia Bình tại tỉnh Bắc Ninh tạo nên một thế cân bằng chiến lược Bắc – Nam, hình thành hai cửa ngõ hàng không khổng lồ ở hai đầu đất nước.

Về năng lực khai thác, sân bay được thiết kế với tầm nhìn dài hạn và phân kỳ đầu tư khoa học. Trong giai đoạn đầu tiên, kéo dài từ năm 2025 đến năm 2030, mục tiêu cốt lõi là đáp ứng công suất 30 triệu hành khách mỗi năm cùng 1,6 triệu tấn hàng hóa. Tuy nhiên, tầm nhìn thực sự nằm ở giai đoạn đến năm 2050, khi công suất được nâng lên mức 50 triệu hành khách mỗi năm và 2,5 triệu tấn hàng hóa. Để đạt được con số ấn tượng này, hạ tầng kỹ thuật của sân bay Gia Bình được xây dựng theo tiêu chuẩn quốc tế cao nhất của ICAO là cấp 4F.

Hệ thống đường băng tại đây là một điểm nhấn kỹ thuật quan trọng. Khác với sân bay Nội Bài vốn có hai đường băng nằm gần nhau và phụ thuộc lẫn nhau trong quá trình cất hạ cánh, sân bay Gia Bình được thiết kế với hai đường băng độc lập ngay từ giai đoạn đầu và tiến tới bốn đường băng vào năm 2050. Điều này cho phép năng lực vận hành bay đạt hiệu suất tối đa, giảm thiểu thời gian chờ đợi và tăng cường độ an toàn tuyệt đối cho các chuyến bay.

Giải bài toán cấp bách về sự quá tải của vùng Thủ đô

Nhiều năm qua, sân bay quốc tế Nội Bài đã luôn hoạt động trong tình trạng căng thẳng khi lượng hành khách và hàng hóa liên tục vượt ngưỡng công suất thiết kế. Việc mở rộng Nội Bài gặp không ít thách thức về quỹ đất và giải phóng mặt bằng trong khu vực dân cư đông đúc. Trong bối cảnh đó, sân bay Gia Bình đóng vai trò là “van điều tiết” hoàn hảo.

Mô hình “cặp sân bay” Nội Bài – Gia Bình được các chuyên gia hàng không đánh giá là bước đi học tập từ các đô thị lớn trên thế giới như Bắc Kinh với cặp sân bay Thủ đô và Đại Hưng. Tại đây, Nội Bài sẽ tiếp tục duy trì vai trò của một sân bay truyền thống, trong khi Gia Bình sẽ là một sân bay thế hệ mới, hiện đại, chuyên biệt cho các dòng tàu bay lớn, các chuyến bay quốc tế tầm xa và đặc biệt là vận tải hàng hóa chuyên dụng.

Sự phối hợp giữa hai sân bay này, kết hợp cùng các sân bay vệ tinh như Vân Đồn và Cát Bi, sẽ tạo thành một mạng lưới hàng không dày đặc và linh hoạt, đủ sức đáp ứng nhu cầu vận tải của khu vực miền Bắc trong vòng 50 đến 70 năm tới mà không cần phải đầu tư dàn trải thêm các sân bay nhỏ lẻ khác tại các tỉnh lân cận như Ninh Bình hay Hải Phòng.

Động lực mới cho cuộc cách mạng Logistics và Công nghiệp

Một trong những giá trị cốt lõi nhất mà sân bay Gia Bình mang lại chính là việc hình thành trung tâm Logistics hàng không lớn nhất miền Bắc. Với vị trí nằm tại “thủ phủ công nghiệp” Bắc Ninh, sân bay này trở thành điểm hội tụ của các tuyến cao tốc huyết mạch kết nối Hà Nội, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Hưng Yên và Hải Phòng. Đây là khu vực tập trung các tập đoàn công nghệ cao hàng đầu thế giới như Samsung, Foxconn hay Amkor.

Việc có một sân bay quốc tế ngay tại cửa ngõ sẽ giúp các doanh nghiệp giảm thiểu đáng kể chi phí vận tải và thời gian lưu kho. Thay vì phải vận chuyển hàng hóa bằng đường bộ về Nội Bài hoặc ra cảng biển Hải Phòng, các sản phẩm công nghệ cao, linh kiện điện tử có thể được xuất khẩu trực tiếp từ Gia Bình đi toàn thế giới. Điều này sẽ kích thích sự phát triển mạnh mẽ của các ngành công nghiệp phụ trợ, kho bãi thông minh, dịch vụ kiểm định và tài chính quốc tế, biến khu vực xung quanh sân bay thành một “thành phố sân bay” (Aerotropolis) sôi động.

Khát vọng trở thành “Hub” trung chuyển quốc tế

Không chỉ dừng lại ở việc phục vụ nhu cầu trong nước, sân bay Gia Bình được định vị để trở thành một trung tâm trung chuyển (Hub) của khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Với lợi thế về vị trí địa lý thuận lợi trên các đường bay huyết mạch nối Đông Bắc Á và Đông Nam Á, Gia Bình hoàn toàn có khả năng cạnh tranh với các sân bay lớn như Changi của Singapore hay Suvarnabhumi của Thái Lan.

Để đạt được mục tiêu này, các chuyên gia đề xuất việc áp dụng Thương quyền 5 và Thương quyền 6 trong hàng không. Việc cho phép các hãng hàng không quốc tế khai thác các chặng bay trung chuyển qua Gia Bình sẽ biến nơi đây thành một điểm dừng chân lý tưởng, thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài và nâng cao vị thế ngoại giao của Việt Nam.

Đặc biệt, trong những năm tới, khi Việt Nam đăng cai các sự kiện đối ngoại quan trọng như Hội nghị Cấp cao APEC 2027, sân bay Gia Bình với hệ thống nhà ga VIP chuẩn 5 sao và khả năng đón tiếp các dòng chuyên cơ lớn nhất thế giới sẽ là bộ mặt thương hiệu của quốc gia, khẳng định năng lực tiếp đón và tổ chức các sự kiện tầm cỡ toàn cầu.

Phát triển bền vững và trách nhiệm với tương lai

Một điểm sáng khác trong quy hoạch sân bay Gia Bình chính là tư duy phát triển bền vững. Việc tập trung nguồn lực vào một siêu dự án có hiệu suất cao thay vì xây dựng nhiều sân bay nhỏ giúp tối ưu hóa vốn đầu tư công và đặc biệt là bảo tồn được quỹ đất nông nghiệp quý giá của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Đây là yếu tố then chốt để đảm bảo an ninh lương thực và cân bằng sinh thái trong dài hạn.

Dự án cũng hứa hẹn tạo ra hàng chục nghìn việc làm trực tiếp trong ngành hàng không và hàng trăm nghìn việc làm gián tiếp trong các ngành dịch vụ, du lịch và sản xuất. Đời sống của người dân khu vực Gia Bình và các huyện lân cận sẽ được nâng cao nhờ hệ thống hạ tầng y tế, giáo dục và đô thị được đầu tư đồng bộ theo sự phát triển của sân bay.

Cảng hàng không quốc tế Gia Bình không chỉ là một công trình bằng bê tông cốt thép, mà là biểu tượng cho khát vọng vươn tầm của dân tộc Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Với tổng vốn đầu tư gần 200.000 tỷ đồng, dự án là một sự cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc xây dựng một hệ thống giao thông hiện đại, đồng bộ và bền vững.

Để dự án thực sự trở thành con gà đẻ trứng vàng cho nền kinh tế, việc hoàn thiện các chính sách về không lưu, mô hình quản lý cảng hàng không thông minh và các ưu đãi về logistics cần được thực hiện song song với tiến độ xây dựng. Khi những cánh chim sắt đầu tiên cất cánh từ đường băng Gia Bình, đó cũng là lúc kinh tế miền Bắc bước vào một chương mới – chương của sự kết nối toàn cầu và tăng trưởng không giới hạn.