Lô đầu máy D19E thế hệ mới được tiếp nhận tại ga Yên Viên ngày 29/8. Ảnh: VNR.
Ngày 29/8, tại ga Yên Viên (Hà Nội), Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam chính thức tiếp nhận lô đầu máy D19E mới đầu tiên thuộc Dự án đầu tư đầu máy giai đoạn đến năm 2030.
Đây là đợt bổ sung đầu máy Nhóm 1, góp phần tăng cường năng lực sức kéo, đáp ứng yêu cầu vận tải trong giai đoạn mới.
Theo VNR, việc đưa các đầu máy mới vào khai thác sẽ từng bước bổ sung, thay thế những đầu máy đã hoạt động lâu năm, sắp hết niên hạn sử dụng hoặc còn hạn chế về công suất. Qua đó, ngành đường sắt có thêm điều kiện nâng cao chất lượng kéo tàu, hiệu quả khai thác phương tiện và chuẩn bị năng lực sức kéo đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng trên tuyến Bắc – Nam, các tuyến nội địa cũng như liên vận quốc tế.
Kế thừa D19E, cải tiến hơn 40 hạng mục
Về nền tảng kỹ thuật, đầu máy mới tiếp tục kế thừa cấu hình của dòng D19E đã được khai thác nhiều năm trên mạng lưới đường sắt Việt Nam.
D19E thế hệ mới kế thừa nền tảng kỹ thuật của dòng đầu máy đã được khai thác nhiều năm trên đường sắt Việt Nam. Ảnh: VNR.
Đầu máy sử dụng động cơ diesel CAT3512B, truyền động điện AC-DC, kiểu trục Co-Co với 06 động cơ điện kéo; tốc độ lớn nhất đạt 120 km/h. Trọng lượng chỉnh bị của đầu máy là 81 tấn, tải trọng trục 13,5 tấn.
Từ những kinh nghiệm tích lũy trong quá trình quản lý và vận hành D19E, VNR đã yêu cầu nhà sản xuất nghiên cứu các giải pháp khắc phục những tồn tại, hạn chế bộc lộ trong điều kiện khai thác thực tế tại Việt Nam.
Theo đó, thế hệ D19E mới được cải tiến, tối ưu hơn 40 hạng mục, trải rộng từ thiết bị, vật liệu, công nghệ chế tạo đến kiểm soát chất lượng và khả năng bảo trì. Trong đó, 05 nhóm cải tiến kỹ thuật được chú trọng nhằm nâng cao độ an toàn, độ tin cậy và hiệu quả khai thác.
Đáng chú ý, hệ thống máy tính điều khiển G300 được sử dụng thay cho nền tảng ZY8000 trên các đầu máy hiện hữu. Hệ thống mới giúp giảm thiết bị trung gian, tích hợp chức năng cảnh báo và sử dụng giao diện hiển thị số trực quan hơn, giúp lái tàu và nhân viên kỹ thuật thuận tiện theo dõi trạng thái hoạt động của thiết bị.
Hệ thống còn có khả năng ghi dữ liệu, hỗ trợ chẩn đoán và khai thác thông tin phục vụ công tác bảo trì. Đây cũng là cơ sở để nâng độ tin cậy trong bảo vệ thiết bị điện, động cơ, hệ thống hãm và phục vụ quản lý dữ liệu vận hành, phân tích sự cố.
Khoang lái cũng được gia cường, tăng độ cứng kết cấu, đặc biệt tại khu vực đầu cabin nhằm nâng cao khả năng chống va chạm, bảo vệ không gian làm việc của lái tàu và hạn chế hư hỏng thiết bị điều khiển khi xảy ra sự cố.
Bên trong cabin, bàn điều khiển sử dụng vật liệu FRP/composite, được bố trí phù hợp hơn với tầm nhìn và thao tác của lái tàu. Kính chắn gió được bổ sung chức năng sấy điện; máy gạt nước có thêm chức năng phun rửa. Ghế ngồi, cửa bên, tay vịn và gương chiếu hậu cũng được tối ưu nhằm cải thiện điều kiện làm việc và mức độ an toàn cho ban lái.
Một thay đổi đáng chú ý khác là máy nén gió được chuyển từ kiểu piston sang kiểu trục vít. Với kết cấu quay liên tục, thiết bị có khả năng làm việc ổn định hơn, giảm rung và tiếng ồn trong khoang máy, đồng thời duy trì lưu lượng khí phục vụ hệ thống hãm và các thiết bị phụ trợ.
Cụm truyền động động cơ điện kéo – trục bánh xe cũng được cải tiến với kết cấu ôm trục bằng ổ lăn kết hợp Cannon box. Giải pháp này giúp giảm ma sát và yêu cầu bảo dưỡng, đồng thời tăng độ kín, hạn chế rò rỉ, mài mòn cũng như ảnh hưởng từ bụi, nước.
Cùng với việc tối ưu hộp bánh răng và hệ thống làm mát động cơ điện kéo, kết cấu mới được kỳ vọng tạo thuận lợi hơn cho quá trình lắp ráp, vận chuyển, cứu hộ và sửa chữa lớn.
Tăng độ bền, giảm chi phí bảo dưỡng
Thế hệ D19E mới được cải tiến, tối ưu hơn 40 hạng mục về thiết bị, vật liệu, công nghệ chế tạo và khả năng bảo trì. Ảnh: VNR.
Bên cạnh 5 nhóm cải tiến trọng tâm, lô đầu máy D19E thế hệ mới còn có nhiều thay đổi hướng tới tăng độ bền thiết bị và giảm yêu cầu bảo trì trong quá trình khai thác.
Khung bogie sử dụng thép cường độ cao, áp dụng công nghệ hàn robot tự động và sơn tĩnh điện nhằm tăng độ bền và độ cứng kết cấu.
Các đường ống gió, hệ thống hãm và nước làm mát được chuyển sang sử dụng thép không gỉ. Đầu nối kiểu kẹp và phương pháp lắp ráp nguội được sử dụng nhằm nâng cao khả năng lắp lẫn đường ống. Những thay đổi này giúp tăng khả năng chống ăn mòn, hạn chế rò rỉ, đồng thời thuận tiện hơn trong quá trình tháo lắp, sửa chữa và thay thế.
Các hệ thống phụ trợ cũng được điều chỉnh theo hướng thuận tiện cho vận hành. Hệ thống điều hòa chuyển sang dạng một khối, tích hợp chức năng lấy gió tươi; ống nước trong két làm mát chuyển từ liên kết hàn sang nong ống cơ giới; chụp bảo vệ hệ truyền động được bổ sung vị trí kiểm tra. Bình giãn nở, ống xoắn và nhiều tuyến đường ống cũng sử dụng vật liệu không gỉ.
Theo VNR, các cải tiến này góp phần rút ngắn thời gian kiểm tra, tăng khả năng bảo trì tại hiện trường, hạn chế ăn mòn và nâng cao tuổi thọ thiết bị, qua đó giảm chi phí bảo dưỡng trong quá trình vận hành.
Việc tiếp nhận lô D19E mới không chỉ bổ sung đầu máy Nhóm 1 và tăng cường năng lực sức kéo cho ngành đường sắt, mà còn tạo điều kiện để VNR tiếp cận những giải pháp công nghệ mới.
Đây được xem là một trong những bước chuẩn bị về phương tiện và năng lực kỹ thuật, hướng tới nâng cao hiệu quả khai thác, từng bước nâng trình độ bảo trì, sửa chữa và tiến tới làm chủ công nghệ trong quá trình hiện đại hóa ngành đường sắt Việt Nam.