Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tái cấu trúc, Việt Nam đứng trước cơ hội lớn để nâng cao vị thế trong mạng lưới logistics khu vực. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành lợi thế cạnh tranh, các chuyên gia cho rằng cần đồng thời tháo gỡ những điểm nghẽn về hạ tầng, thể chế và tăng cường liên kết vùng.
Đây là thông điệp được các đại biểu, chuyên gia và doanh nghiệp chia sẻ tại Diễn đàn Logistics kết nối các khu vực 2026 với chủ đề “Tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu – Cơ hội mới cho logistics Việt Nam” do Bộ Công Thương tổ chức ngày 24/7 tại TP.HCM.
Diễn đàn quy tụ đại diện các bộ, ngành, địa phương cùng nhiều doanh nghiệp logistics trong và ngoài nước như APM Terminals, Cảng Busan (Hàn Quốc), Maersk, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn và Hiệp hội Logistics tỉnh Vân Nam (Trung Quốc).
Cơ hội từ làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng
Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng cho biết logistics ngày càng giữ vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu.
Theo Thứ trưởng, Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu nhờ vị trí địa lý thuận lợi, hệ thống cảng biển ngày càng được đầu tư và mạng lưới các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng phát biểu tại diễn đàn.
Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả các cơ hội này, Việt Nam cần tiếp tục đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng logistics, phát triển các trung tâm logistics quy mô lớn, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển logistics xanh, cải cách thủ tục hành chính và tăng cường kết nối giữa các vùng kinh tế cũng như các phương thức vận tải.
Liên kết vùng là chìa khóa nâng cao năng lực logistics
Tại diễn đàn, đại diện nhiều địa phương đã chia sẻ định hướng phát triển logistics gắn với lợi thế của từng vùng. TP.HCM đặt mục tiêu phát triển hệ thống logistics hiện đại, phát huy vai trò trung tâm kinh tế, thương mại và đầu mối giao thương của khu vực phía Nam. Trong khi đó, Quảng Trị định hướng xây dựng trung tâm logistics gắn với Hành lang Kinh tế Đông – Tây, phát huy lợi thế cửa ngõ kết nối với các nước Tiểu vùng Mekong mở rộng.
Diễn đàn quy tụ đại diện các bộ, ngành, địa phương cùng nhiều doanh nghiệp logistics trong và ngoài nước.
Ở khu vực phía Bắc, Hải Phòng tiếp tục hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm cảng biển và logistics quốc tế thông qua việc đầu tư đồng bộ hệ thống cảng biển, trung tâm logistics và hạ tầng giao thông kết nối.
Các ý kiến tại diễn đàn cho rằng việc tăng cường liên kết giữa các địa phương sẽ góp phần hình thành mạng lưới logistics thống nhất, giảm chi phí vận tải và nâng cao hiệu quả lưu thông hàng hóa trên phạm vi cả nước.
Doanh nghiệp đề xuất phát triển logistics xanh và chuyển đổi số
Ở góc độ doanh nghiệp, đại diện APM Terminals, Cảng Busan và Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn chia sẻ nhiều kinh nghiệm về phát triển cảng biển, logistics hậu cảng, vận tải đa phương thức cũng như ứng dụng công nghệ số trong quản lý chuỗi cung ứng.
Các doanh nghiệp cho rằng muốn nâng cao năng lực cạnh tranh, Việt Nam cần đầu tư đồng bộ từ hạ tầng cảng biển, kho bãi đến hệ thống kết nối giữa cảng biển, khu công nghiệp và trung tâm logistics.
Bên cạnh đó, chuyển đổi số, tự động hóa và logistics xanh sẽ trở thành xu hướng tất yếu, giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả vận hành và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững của thị trường quốc tế.
Giảm chi phí logistics để nâng sức cạnh tranh
Tại phiên thảo luận về kết nối hạ tầng logistics với chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu, nhiều chuyên gia nhận định Việt Nam khó có thể kiểm soát biến động của cước vận tải quốc tế, nhưng hoàn toàn có thể cải thiện sức cạnh tranh bằng cách giảm chi phí logistics trong nước.
Các diễn giả tham gia phiên thảo luận cấp cao.
Theo đó, việc hoàn thiện hạ tầng, phát triển vận tải đa phương thức, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường kết nối giữa cảng biển, trung tâm logistics, khu công nghiệp và cửa khẩu sẽ tạo dư địa lớn để doanh nghiệp tiết giảm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Ban Tổ chức đánh giá những ý kiến tại diễn đàn đã gợi mở nhiều giải pháp nhằm phát triển hệ thống logistics theo hướng hiện đại, xanh, thông minh và bền vững. Đây cũng được xem là nền tảng để Việt Nam tiếp tục hoàn thiện cơ chế, huy động nguồn lực đầu tư và xây dựng ngành logistics trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.