“Siêu đô thị thế hệ mới – động lực tăng trưởng và phát triển bền vững đô thị Việt Nam trong kỷ nguyên mới”
Ngày 21/3/2026, tại Khách sạn Fortuna (6B Láng Hạ, Hà Nội), Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam (VUPDA) đã tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Siêu đô thị thế hệ mới – động lực tăng trưởng và phát triển bền vững đô thị Việt Nam trong kỷ nguyên mới”. Hội thảo quy tụ đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý trong và ngoài nước, cùng trao đổi về định hướng phát triển mô hình siêu đô thị trong bối cảnh mới.
Mở đầu hội thảo, Ông Trần Ngọc Chính – Chủ tịch VUPDA, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng – đã có bài phát biểu khai mạc, đặt ra nhiều vấn đề mang tính nền tảng. Ông nhấn mạnh rằng trong tiến trình đô thị hóa toàn cầu, mô hình siêu đô thị truyền thống từng là biểu tượng của tăng trưởng kinh tế, song hiện đang bộc lộ nhiều hạn chế như quá tải hạ tầng, ô nhiễm môi trường, bất bình đẳng xã hội và suy giảm chất lượng sống. Trước thực trạng đó, các tổ chức quốc tế như UN-Habitat, OECD và World Bank đã chuyển hướng nghiên cứu mô hình “siêu đô thị thế hệ mới”, nhấn mạnh đến cấu trúc đa trung tâm, liên kết vùng, quản trị thông minh và phát triển bền vững.
Trong bối cảnh Việt Nam, theo Ông Trần Ngọc Chính, quá trình đô thị hóa đang diễn ra nhanh chóng với sự hình thành các vùng đô thị lớn như vùng Thủ đô Hà Nội, vùng Thành phố Hồ Chí Minh và các hành lang kinh tế ven biển. Xu hướng chuyển dịch từ đô thị đơn cực sang đa cực, liên kết chức năng đang mở ra tiền đề cho việc hình thành các siêu đô thị thế hệ mới. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng khung lý luận, mô hình phát triển và cơ chế quản trị đối với loại hình đô thị này tại Việt Nam vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ và hệ thống.
Từ đó, bài phát biểu khai mạc đã đặt ra những câu hỏi trọng tâm về việc định nghĩa, quy mô, cấu trúc cũng như các điều kiện thể chế, hạ tầng và công nghệ để phát triển hiệu quả siêu đô thị thế hệ mới trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới. Ông đồng thời nhấn mạnh cách tiếp cận phát triển cần hướng tới cấu trúc đa trung tâm, tăng cường liên kết vùng, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển kinh tế đổi mới sáng tạo và đổi mới quản trị đô thị.
Trên cơ sở định hướng đó, hội thảo tập trung làm rõ các nội dung về khái niệm, mô hình, vai trò, cơ hội và tác động của siêu đô thị thế hệ mới đối với Việt Nam, thông qua bốn nhóm chuyên đề chính: (1) cơ sở lý luận; (2) kinh nghiệm quốc tế; (3) tiềm năng và cơ hội trong nước; (4) các tác động tích cực đối với phát triển kinh tế – xã hội.
Đáng chú ý, hội thảo đã ghi nhận nhiều tham luận chuyên sâu từ các chuyên gia. Trong đó có phần trình bày “Nhận diện vai trò, vị thế và khung tiêu chí siêu đô thị thế hệ mới” của Lã Kim Ngân (Hội Kiến trúc sư Việt Nam), tập trung làm rõ các tiêu chí nhận diện và định vị mô hình siêu đô thị trong bối cảnh Việt Nam. Bên cạnh đó, tham luận “Kiến tạo ‘siêu đô thị thế hệ mới’ tại Việt Nam: Từ tư duy đến chiến lược hành động” của Nguyễn Vũ Phương – Phó Giám đốc Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng – đã gợi mở các định hướng chiến lược và giải pháp triển khai trong thực tiễn.
Các tham luận và ý kiến trao đổi tại hội thảo đã cung cấp nhiều luận cứ khoa học và thực tiễn, góp phần cụ thể hóa các định hướng lớn trong Nghị quyết 06-NQ/TW và Nghị quyết 306/NQ-CP, đồng thời gợi mở những hướng tiếp cận mới trong quy hoạch, xây dựng và quản lý đô thị tại Việt Nam.
Hội thảo khẳng định, phát triển siêu đô thị thế hệ mới không chỉ là xu thế tất yếu của đô thị hóa mà còn là lựa chọn chiến lược, góp phần hình thành các cực tăng trưởng, trung tâm đổi mới sáng tạo và không gian phát triển bền vững, tạo nền tảng cho Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới.
Thuỵ An – TCKT.VN
© Tạp chí Kiến trúc