Giá điện giảm 2%, thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng về 0% nhằm hạ chi phí sản xuất, sinh hoạt, tạo thêm dư địa kiểm soát lạm phát cuối năm.
Từ 1/11, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, xuống 2.159,9 đồng một kWh, chưa gồm VAT. Cùng thời điểm, thuế tiêu thụ đặc biệt với các loại xăng được đưa về 0%, từ mức 10% với xăng khoáng, và sinh học 7-8%.
Các mức giảm giá điện, thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng được áp dụng đến hết ngày 31/3/2027.
Hai quyết định được nhà điều hành đưa ra khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 9 tháng đã tăng 4,52%, trong khi mục tiêu cả năm khoảng 4,5%. Áp lực chỉ số CPI tăng vừa qua, theo Chính phủ, chủ yếu đến từ giá dầu tăng do xung đột địa chính trị tại Trung Đông, đứt gãy nguồn cung và ảnh hưởng tới các cơ sở lọc dầu. Quý III, giá dầu thế giới duy trì trên ngưỡng 110 USD một thùng, ảnh hưởng tới giá mặt hàng này trong nước.
Chuyên gia Ngô Trí Long cho rằng Chính phủ đang phải giải quyết đồng thời hai yêu cầu, là thúc đẩy tăng trưởng cao và kiểm soát mặt bằng giá. Năm nay, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, và lạm phát kiểm soát ở mức 4,5%.
“Khi dư địa kiềm chế lạm phát cuối năm còn hạn hẹp, giảm giá điện và thuế xăng sẽ giúp hạ chi phí sản xuất, sinh hoạt, tạo điều kiện thực hiện các mục tiêu này”, ông nói.
Tại phiên thảo luận kinh tế – xã hội ngày 30/10, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, việc giảm thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng và giá điện dự kiến có thêm dư địa khoảng 0,07 điểm phần trăm để kiểm soát lạm phát.
Nhân viên điện lực lắp đặt công tơ và đấu nối tại địa điểm sử dụng điện của khách hàng. Ảnh: EVNHANOI
Thực tế, điện và xăng dầu là đầu vào thiết yếu của sản xuất, vận tải và sinh hoạt. Việc hạ chi phí năng lượng có thể tác động tới nhiều khâu của nền kinh tế.
Bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Thống kê Dịch vụ và Giá (Cục Thống kê), cho biết điện sinh hoạt có quyền số 4,81% trong rổ hàng hóa, dịch vụ tính CPI. Bình quân 9 tháng đầu năm, chỉ số này tăng 4,35%, góp khoảng 0,21 điểm phần trăm vào mức tăng 4,52% của CPI chung.
Do đó, bà cho rằng việc điều chỉnh giá điện sẽ giúp giảm áp lực lên CPI, hỗ trợ ổn định kỳ vọng lạm phát những tháng cuối năm. Động thái này cũng góp phần hạ chi phí sinh hoạt và hỗ trợ sức mua của người dân. Với doanh nghiệp, chi phí điện thấp hơn giúp duy trì, mở rộng sản xuất, nhất là các ngành sử dụng nhiều điện như công nghiệp chế biến, chế tạo, sản xuất vật liệu xây dựng và một số ngành dịch vụ.
Phân tích rõ hơn, ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hội Thẩm định Việt Nam, ước tính mức giảm 2% giá điện bán lẻ bình quân có thể tác động trực tiếp làm CPI hạ hơn 0,066 điểm phần trăm. Ở vòng tác động tiếp theo, mức giảm có thể gấp đôi, trên 0,13%.
Chi phí điện thấp hơn cũng giúp doanh nghiệp giảm giá thành, từ đó hạ hoặc kìm giữ giá bán tới người tiêu dùng cuối. Chẳng hạn, với ngành sử dụng nhiều điện như sản xuất thép, dệt may và xi măng, theo ông Thỏa, giá thành có thể hạ lần lượt khoảng 0,12-0,3%.
Với người tiêu dùng, chuyên gia Ngô Trí Long cho rằng, khoản tiết kiệm từ giảm 2% giá điện giúp họ có thêm khả năng chi tiêu cho những nhu cầu khác. Nhưng ông lưu ý, giá bán lẻ điện bình quân điều chỉnh về gần 2.160 đồng một kWh, không đồng nghĩa hóa đơn tiền điện của mọi hộ gia đình đều giảm tương ứng. Số tiền thực tế mỗi hộ chi trả còn phụ thuộc biểu giá và lượng điện sử dụng trong tháng.
Còn với mặt hàng xăng dầu, biến động giá nhiên liệu cũng tác động trực tiếp tới CPI, ảnh hưởng lớn đến chi phí sản xuất và vận chuyển hàng hóa, dịch vụ. Từ đầu năm đến nay, nhiều chính sách được nhà điều hành đưa ra để kìm giá mặt hàng này như đưa thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu về 0 đồng, không yêu cầu kê khai, tính nộp VAT với các mặt hàng này đến hết năm.
Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết khoảng 64.000 tỷ đồng đã được Chính phủ dành cho các chính sách giảm thuế, phí xăng dầu. Hai tháng cuối năm, Chính phủ dự kiến tiếp tục dành khoảng 4.000 tỷ đồng để giảm thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng.
Sau giảm thuế, giá E10 RON 95-III hiện giảm gần 1.600 đồng, về 24.150 đồng một lít. Tuy vậy, mức này vẫn cao hơn khoảng 4.330 đồng mỗi lít (tương đương gần 22%) so với cuối tháng 2 – thời điểm bắt đầu xảy ra xung đột Trung Đông.
Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá hôm 9/10, Bộ Tài chính cho rằng, sức ép cuối năm hiện hữu từ biến động giá năng lượng thế giới, rủi ro tỷ giá, gián đoạn chuỗi cung ứng, cùng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng trong nước tăng cao dịp cuối năm.
Cơ quan này cập nhật hai kịch bản lạm phát bình quân năm 2026 ở mức 4,5% và 4,8%. Còn dự báo được Ngân hàng Nhà nước đưa ra tương ứng khoảng 4,5-5%.
Để góp phần kiểm soát lạm phát, ngoài chính sách giảm giá năng lượng trong nước, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam Nguyễn Tiến Thỏa khuyến nghị nhà chức trách cần phối hợp thời điểm điều chỉnh những hàng hóa, dịch vụ khác do Nhà nước định giá (y tế, giáo dục…). Việc này nhằm tránh tăng giá dồn dập ở thời điểm cuối năm.
Bên cạnh đó, theo ông, doanh nghiệp cũng cần chủ động tiết kiệm các khoản chi phí, nhằm nâng hiệu quả kinh doanh, tăng sức cạnh tranh và tạo điều kiện giảm giá bán ra thị trường.
Phương Dung