Vì sao phải cấp bách thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp?

Giá nhà tăng cao hơn nhiều so với mức tăng thu nhập

Chính phủ vừa công bố dự thảo Nghị quyết thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp để lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.

Dự thảo nghị quyết đưa ra các quy định cụ thể về chính sách đất đai. Trong đó, UBND cấp tỉnh sẽ căn cứ vào nhu cầu về nhà ở của địa phương để bố trí quỹ đất phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp.

Về chính sách đầu tư xây dựng, theo dự thảo, UBND cấp tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư không thông qua đấu giá, đấu thầu đối với dự án.

“Trình tự, thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư dự án áp dụng tương tự như quy định của pháp luật về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội”, dự thảo nêu rõ.

Theo Bộ Xây dựng, Nghị quyết thí điểm được ban hành trong bối cảnh các năm gần đây, giá nhà ở, đất nền và nhiều loại hình bất động sản đều có xu hướng tăng qua từng năm.

Trong đó, giá nhà ở chung cư, liền kề, biệt thự và đất nền (để người dân xây dựng nhà ở) có mức tăng cao hơn cả. Mức tăng bình quân, theo Bộ Xây dựng là khoảng 10 – 15% một năm, cá biệt có giai đoạn tăng đến 30%.

“Mức tăng giá nhà ở, đất ở vượt cao hơn nhiều so với mức tăng thu nhập bình quân, khiến khả năng tiếp cận nhà ở, đất ở của người dân thêm khó khăn”, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh nêu rõ trong tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ.

Cơ quan này nêu ví dụ cụ thể, tại thành phố Hà Nội , giá bán sơ cấp căn hộ chung cư trung bình năm 2025 đạt mức 100 triệu đồng/m2, tăng 40% so với năm 2024.

Trong khi đó, tại thành phố Hồ Chí Minh, giá bán sơ cấp trung bình năm 2025 đạt 111 triệu đồng/m2, tăng 23% so với năm 2024.

Còn tại các địa phương khác, giá căn hộ chung cư có xu hướng tăng tuy nhiên mức độ tăng thấp hơn so với thành phố Hà Nội và Hồ Chí Minh. “Trong năm 2025, giá chung cư tăng từ 10-15% so với năm 2024”, Bộ Xây dựng tính toán.

Trên thực tế, còn rất nhiều đối tượng có thu nhập trung bình vẫn còn rất khó khăn về nhà ở với mức giá nhà ở như hiện tại, đặc biệt tại các khu vực đô thị lớn. Trước thực trạng nêu trên, việc ban hành Nghị quyết về thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp là cần thiết và cấp bách, nhằm khắc phục các bất cập hiện nay, bảo đảm thị trường phát triển ổn định, lành mạnh”, Bộ Xây dựng cho hay.

Lợi nhuận định mức tối đa 15%

Điểm đáng chú ý khác được cơ quan này nhấn mạnh, nguồn cung sản phẩm nhà ở chủ yếu lại là phân khúc cao cấp và phân khúc trung cấp, thiếu sản phẩm nhà ở giá phù hợp với khả năng chi trả của đa số người dân, đặc biệt thiếu nhà ở cho công nhân khu công nghiệp, nhà ở xã hội, nhà ở cho người thu nhập thấp tại khu vực đô thị.

Chính bởi vậy, Nghị quyết của Chính phủ đặt mục tiêu hình thành hệ thống chính sách đồng bộ về đất đai, đầu tư, quy hoạch, tín dụng, thuế và lựa chọn nhà đầu tư để phát triển mạnh mẽ nhà ở giá phù hợp.

Chính sách này sẽ góp phần tạo nguồn cung nhà ở thương mại giá phù hợp, điều chỉnh cơ cấu thị trường đang mất cân đối, từ đó kéo mặt bằng giá chung giảm xuống, tăng khả năng tiếp cận nhà ở của người dân có thu nhập trung bình, có nhu cầu thực.

Đồng thời, đây là công cụ quan trọng giúp ổn định thị trường, bảo đảm an sinh xã hội và ổn định kinh tế vĩ mô.

Để cụ thể hóa chính sách này, dự thảo nghị quyết đưa ra mức ưu đãi cụ thể đối với dự án: được hưởng lợi nhuận định mức tối đa 15% tổng vốn đầu tư của dự án; không phải bố trí quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội trong phạm vi dự án.

Ngoài ra, nhà đầu tư còn được huy động vốn theo quy định của pháp luật về nhà ở; được vay vốn với lãi suất ưu đãi thấp hơn và thời gian vay dài hơn so với trường hợp xây dựng nhà ở thương mại thông thường.

Về giá bán, giá thuê mua nhà ở thương mại giá phù hợp, dự thảo nghị quyết cho phép chủ đầu tư quyết định về mức giá nhà ở trong dự án. Giá bán nhà ở được xác định theo nguyên tắc bảo đảm tính đúng, tính đủ chi phí đất đai, chi phí đầu tư xây dựng và các chi phí khác, cộng với lợi nhuận định mức tối đa 15% tổng vốn đầu tư của dự án.

“Sau khi nghiệm thu hoàn thành công trình xây dựng đưa vào sử dụng, chủ đầu tư có trách nhiệm thực hiện kiểm toán, quyết toán về chi phí đầu tư xây dựng theo quy định của pháp luật, gửi cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh để kiểm tra giá bán, giá thuê mua nhà ở”, dự thảo nêu rõ.

Nghị quyết này dự kiến có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành đến hết ngày 28/2/2027.

Theo Luân Dũng