Nước Nga đang chứng kiến một hiện tượng kỳ lạ: dù điện thoại thông minh đã hiện diện trong túi của hầu hết mọi người, người dân quốc gia này vẫn đang ồ ạt xuống tiền mua sắm máy ảnh kỹ thuật số.
Thị trường không chỉ tăng trưởng mạnh về số lượng bán ra mà còn bùng nổ về mặt doanh thu, thu về hàng tỷ rúp cho một loại thiết bị tưởng chừng đã bị smartphone hoàn toàn thay thế.
Máy ảnh cháy hàng
Thống kê từ chuỗi bán lẻ M.Video cho thấy, tính từ đầu năm đến hết tháng 6 năm 2026, toàn thị trường Nga đã tiêu thụ 219.000 chiếc máy ảnh kỹ thuật số, lập kỷ lục cao nhất trong vòng 6 năm qua và gấp hơn 2,5 lần so với cùng kỳ năm 2020.
So với nửa đầu năm 2025, lượng máy bán ra tăng 10,8%, nhưng quy mô doanh thu lại tăng vọt tới 47,5%, từ 3,11 tỷ rúp nhảy vọt lên 4,58 tỷ rúp. Sự chênh lệch này đến từ việc người tiêu dùng sẵn sàng trả giá cao hơn cho các dòng máy đời mới.
Nhìn lại giai đoạn 6 năm qua, thị trường máy ảnh tại Nga duy trì đà tăng trưởng khá ổn định, ngoại trừ hai đợt sụt giảm ngắn vào nửa đầu các năm 2022 và 2024. Bắt đầu từ mức 86.800 máy (trị giá 2,72 tỷ rúp) vào nửa đầu năm 2020, thị trường tăng lên 134.900 máy vào năm 2021, rồi giảm xuống 102.000 máy vào năm 2022.
Tuy nhiên, chỉ một năm sau đó, lượng bán ra đã tăng gấp đôi lên 204.000 máy nhưng doanh thu lại giảm xuống 2,67 tỷ rúp do người dân chuộng các mẫu máy giá rẻ. Sau khi phục hồi lên 192.000 máy năm 2024 và 198.000 máy năm 2025, thị trường chính thức cán mốc kỷ lục mới vào năm 2026.
Sự phân hóa thị phần tại Nga hiện diễn ra rất rõ rệt giữa số lượng bán ra và giá trị thu về. Về sản lượng, các nhà sản xuất vô danh bất ngờ chiếm tới hơn 51% thị phần, tiếp theo là thương hiệu Trung Quốc W&O với 17,1%. Thương hiệu toàn cầu Canon chỉ đứng thứ ba với 10,4%, xếp trên Sony (6,4%) và Nikon (3,0%).
Tuy nhiên, ở bài toán doanh thu, các ông lớn truyền thống lại hoàn toàn áp đảo: Canon dẫn đầu tuyệt đối với 35,7% thị phần tiền tệ, Sony bám sát ở vị trí thứ hai với 31,8%, Nikon đạt 10,3%, Fujifilm chiếm 6,8%, trong khi các hãng vô danh chỉ còn lại 5,9%.
Bên cạnh đó, thói quen chọn mua thiết bị của người Nga cũng có sự chuyển biến sâu sắc. Những chiếc máy ảnh “bao diêm” ống kính liền dù vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhưng đã giảm từ 85,7% xuống 82,2%.
Thay vào đó, dòng máy ảnh hệ thống không gương lật (mirrorless) hỗ trợ thay đổi ống kính đang tăng trưởng rất nhanh, từ 6,7% lên 12,2% doanh số, đẩy phân khúc máy ảnh gương lật (DSLR) truyền thống thu hẹp xuống còn 5,6%.
Người tiêu dùng ngày càng sành sỏi hơn khi chủ động chọn mua các dòng mirrorless cảm biến crop (tăng từ 3,5% lên 6,7%) và full-frame (tăng từ 3,2% lên 5,5%). Việc dịch chuyển sang các hệ thống máy ảnh chuyên nghiệp này đã kéo giá bán trung bình của một chiếc máy ảnh tại Nga tăng hơn một phần ba chỉ sau một năm, từ 15.700 rúp lên xấp xỉ 20.900 rúp.
Vì sao người Nga thích máy ảnh?
Điều kỳ lạ là sự bùng nổ này diễn ra trong bối cảnh smartphone tầm trung hiện nay đã sở hữu khả năng chụp ảnh rất tốt nhờ hệ thống ống kính hiện đại, phần mềm tối ưu và công nghệ trí tuệ nhân tạo.
Smartphone vượt trội hoàn toàn về sự tiện lợi, kết nối mạng không dây và khả năng chia sẻ dữ liệu tức thì. Trong khi đó, máy ảnh kỹ thuật số là một thiết bị cồng kềnh, thiếu kết nối trực tiếp, đòi hỏi người dùng phải tốn thêm chi phí mua thẻ nhớ, ống kính, pin dự phòng và thực hiện các thao tác kết nối phức tạp qua máy tính.
Giải mã cho hiện tượng này, các chuyên gia phân tích nhận định máy ảnh rời không cạnh tranh trực tiếp để thay thế smartphone trong nhu cầu liên lạc hay chụp ảnh hàng ngày. Đúng hơn, thị trường đang thiết lập lại mô hình tiêu dùng đa dạng. Smartphone đảm nhận vai trò thiết bị đa năng “dùng hằng ngày”, còn máy ảnh được chọn cho các mục đích sáng tạo chuyên sâu nhờ sở hữu cảm biến lớn, zoom quang học, xử lý thiếu sáng tốt và khả năng kiểm soát khung hình linh hoạt. Đặc biệt, cảm giác bấm máy thực sự và trải nghiệm làm chủ thiết bị độc lập là điều smartphone không thể mang lại.
Trào lưu này còn nhận được sức đẩy lớn từ các nền tảng mạng xã hội như TikTok. Xu hướng chuộng phong cách hoài cổ cùng chất ảnh tự nhiên, ít can thiệp phần mềm từ các dòng máy đời cũ đang lan truyền mạnh mẽ trong giới trẻ.
Dữ liệu từ Hiệp hội Sản phẩm Máy ảnh & Hình ảnh (CIPA) xác nhận đây là xu hướng chung trên toàn thế giới chứ không riêng tại Nga, đánh dấu năm thứ hai liên tiếp sản lượng máy ảnh xuất xưởng toàn cầu tăng trưởng sau gần hai thập kỷ suy giảm.
Riêng tại Nga, thị trường còn hưởng lợi từ nhu cầu bị nén lại khi nguồn tiền tích lũy của người dân tăng lên nhờ lãi suất giảm.
Trước những kịch bản sử dụng mới từ nền kinh tế sáng tạo nội dung, các thương hiệu lớn như Canon đang tích cực chuyển hướng sang các dòng thiết bị lai đa năng.
Hãng đã ra mắt mẫu máy quay nhỏ gọn PowerShot V1, mở rộng dải máy mirrorless với EOS R50 V, EOS R6 Mark III và bản kỷ niệm PowerShot G7 X Mark III.
Các dòng máy hiện đại cũng được cải tiến mạnh mẽ về khả năng lấy nét, chống rung và truyền file không dây sang smartphone, biến máy ảnh thành một mắt xích mượt mà trong quy trình làm việc kỹ thuật số.
Dù khó quay lại thời kỳ hoàng kim trước đây, thị trường máy ảnh kỹ thuật số đang ổn định ở một mặt bằng mới: dòng máy compact phục vụ yếu tố cảm xúc, còn hệ thống mirrorless trở thành công cụ đắc lực cho giới sáng tạo nội dung và các nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp.
