Sáng ngày 10/9/2026, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI Hội Kiến trúc sư Việt Nam (nhiệm kỳ 2026 – 2031) đã diễn ra trọng thể với sự tham dự và chỉ đạo của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Ghi nhận những đóng góp bền bỉ của giới kiến trúc sư trong suốt 78 năm qua, Phó Thủ tướng Chính phủ đã có bài phát biểu quan trọng, nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ đối với nền kiến trúc nước nhà trước bối cảnh đô thị hóa nhanh và biến đổi khí hậu. Phó Thủ tướng chỉ rõ 5 nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ mới, đặc biệt đặt mục tiêu lấy con người làm trung tâm, tiên phong kiến tạo không gian phát triển xanh, thông minh và mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam.
Ban Biên tập trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Phó Thủ tướng Chính phủ tại Đại hội:
Hôm nay, tôi rất vui mừng đến dự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI Hội Kiến trúc sư Việt Nam, nhiệm kỳ 2026 – 2031.
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi trân trọng gửi tới các thế hệ kiến trúc sư Việt Nam, các đại biểu dự Đại hội lời chúc mừng tốt đẹp nhất; chúc Hội Kiến trúc sư Việt Nam ngày càng phát triển, đoàn kết, sáng tạo, chuyên nghiệp, đóng góp ngày càng thiết thực vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Kiến trúc là một lĩnh vực có tính đặc thù cao với nội hàm tổng hòa của sáng tạo nghệ thuật và khoa học, kỹ thuật. Mỗi công trình không chỉ đáp ứng nhu cầu sử dụng, mà còn góp phần làm nên diện mạo, bản sắc và chất lượng sống của một vùng đất. Có những công trình tồn tại hàng trăm năm, trở thành dấu ấn của một thời kỳ, một đô thị, một vùng quê và được trao truyền cho các thế hệ sau. Bởi vậy, mỗi sáng tạo của kiến trúc sư không chỉ là câu chuyện của nghề nghiệp, mà còn là trách nhiệm đối với cộng đồng, văn hóa và tương lai của đất nước.
Trải qua hơn 78 năm hình thành và phát triển, kể từ Hội nghị thành lập Đoàn Kiến trúc sư tại chiến khu Việt Bắc ngày 27/4/1948 và vinh dự nhận thư căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Hội Kiến trúc sư Việt Nam đã luôn đồng hành cùng dân tộc, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp kiến thiết, xây dựng và phát triển đất nước. Dấu ấn của các thế hệ kiến trúc sư hiện diện trong diện mạo đô thị, nông thôn, trong các công trình văn hóa, xã hội, trong bảo tồn di sản và ngày càng rõ nét hơn ở kiến trúc xanh, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Những đóng góp đó đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Sao Vàng, Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Độc lập hạng Nhất.
Đặc biệt, trong nhiệm kỳ vừa qua, Hội Kiến trúc sư Việt Nam đã có nhiều nỗ lực đổi mới, cơ bản hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra; vai trò, uy tín và tiếng nói nghề nghiệp ngày càng được khẳng định. Nổi bật là Hội đã tích cực tham gia triển khai Luật Kiến trúc, tư vấn, phản biện nhiều quy hoạch và vấn đề lớn về kiến trúc, đô thị; thúc đẩy kiến trúc xanh, kiến trúc bản địa và ứng dụng công nghệ mới. Trách nhiệm xã hội của giới kiến trúc sư được thể hiện rõ nét qua nhiều chương trình kiến trúc vì cộng đồng, nhà ở nông thôn, hỗ trợ vùng thiên tai, vùng khó khăn. Hoạt động đối ngoại, hội nhập quốc tế tiếp tục được mở rộng; nhiều kiến trúc sư Việt Nam được vinh danh tại các giải thưởng quốc tế.
Những kết quả đó rất đáng trân trọng, không chỉ khẳng định sự trưởng thành của Hội mà quan trọng hơn là những đóng góp thiết thực của giới kiến trúc sư vào quá trình kiến thiết, phát triển và làm đẹp diện mạo đất nước. Thay mặt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi ghi nhận, biểu dương và đánh giá cao những nỗ lực, đóng góp của Hội và toàn thể giới kiến trúc sư Việt Nam trong nhiệm kỳ vừa qua!
Bước vào nhiệm kỳ mới, yêu cầu đặt ra đối với Hội và giới kiến trúc sư Việt Nam lớn hơn, đòi hỏi phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đóng góp nhiều hơn cho đất nước trong giai đoạn phát triển mới với tốc độ đô thị hóa nhanh, không gian phát triển được tổ chức lại, yêu cầu ngày càng cao về chất lượng sống, bản sắc văn hóa, phát triển xanh và bền vững. Trong bối cảnh đó, kiến trúc không thể chỉ giải quyết từng công trình riêng lẻ, mà phải góp phần kiến tạo không gian phát triển chất lượng, hài hòa và có giá trị lâu dài. Tôi đề nghị Hội quán triệt sâu sắc, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết chiến lược của Trung ương, Bộ Chính trị và chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; theo đó tập trung vào 5 nhiệm vụ trọng tâm sau:
Thứ nhất, xây dựng Hội Kiến trúc sư Việt Nam thực sự trở thành một tổ chức trí thức nghề nghiệp mạnh, có uy tín, có năng lực tập hợp, dẫn dắt và phát huy trí tuệ của giới kiến trúc sư Việt Nam.
Với vị thế là hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội cần đổi mới thực chất, tinh gọn tổ chức, nâng cao năng lực chuyên môn và sức tập hợp đội ngũ; thực sự là ngôi nhà chung của giới kiến trúc sư, chú trọng phát triển đội ngũ trẻ, đạo đức nghề nghiệp và năng lực hội nhập. Đặc biệt, cần nâng tầm vai trò tư vấn, phản biện xã hội, bảo đảm khoa học, kịp thời, có chính kiến và bản lĩnh nghề nghiệp; lấy lợi ích quốc gia, cộng đồng và giá trị phát triển lâu dài làm chuẩn mực.
Thứ hai, góp phần kiến tạo nền kiến trúc Việt Nam hiện đại, giàu bản sắc, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới
Kiến trúc phải được đặt trong tổng thể phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường và con người; góp phần chuyển mạnh từ tư duy “quản lý xây dựng” sang “kiến tạo không gian phát triển”. Mỗi đô thị, làng quê, vùng đất phải vừa hiện đại, văn minh, vừa có bản sắc riêng, kết nối hài hòa giữa quy hoạch, kiến trúc, cảnh quan và di sản; để phát triển không làm phai nhạt bản sắc, mà tiếp nối và làm giàu thêm những giá trị văn hóa Việt Nam.
Thứ ba, lấy con người làm trung tâm, chất lượng cuộc sống và lợi ích cộng đồng làm thước đo của kiến trúc
Mục tiêu cao nhất của quy hoạch, kiến trúc là kiến tạo môi trường sống chất lượng, an toàn, nhân văn và bền vững cho con người. Đội ngũ kiến trúc sư phải cụ thể hóa sâu sắc quan điểm lấy Nhân dân làm trung tâm, chất lượng cuộc sống làm thước đo; quan tâm nhiều hơn đến nhà ở xã hội, trường học, bệnh viện, không gian công cộng và các thiết chế thiết yếu, nhất là nhu cầu của những nhóm yếu thế. Kiến trúc không chỉ tạo nên những công trình có giá trị, mà phải góp phần tạo dựng những cộng đồng đáng sống, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả của phát triển.
Thứ tư, tiên phong thúc đẩy kiến trúc xanh, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu và chuyển đổi số
Trong điều kiện Việt Nam chịu tác động ngày càng lớn của biến đổi khí hậu và thiên tai, kiến trúc không chỉ cần đẹp mà phải xanh hơn, an toàn hơn, tiết kiệm hơn và có khả năng chống chịu tốt hơn. Cần chuyển mạnh từ tư duy “ứng phó” sang “chủ động thích ứng”, đưa yêu cầu về khí hậu, sinh thái, năng lượng, vật liệu và khả năng chống chịu vào ngay từ khâu quy hoạch, thiết kế.
Đồng thời, chủ động ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ thiết kế mới, để công nghệ thực sự nâng cao năng lực sáng tạo, chất lượng và hiệu quả của kiến trúc Việt Nam.
Thứ năm, xây dựng đội ngũ kiến trúc sư Việt Nam có tài năng, bản lĩnh, đạo đức nghề nghiệp và khát vọng cống hiến
Kiến trúc sư là trí thức, là người nghệ sĩ, là người sáng tạo và kết nối trong tạo dựng hình hài mỗi đô thị, mỗi làng quê. Mỗi kiến trúc sư phải trở thành một chiến sĩ trên mặt trận văn hóa, vì vậy không chỉ cần giỏi nghề, giàu sáng tạo, mà phải có đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và ý thức sâu sắc về lợi ích quốc gia, cộng đồng; để mỗi công trình thực sự góp phần tạo dựng diện mạo và giá trị văn hóa của đất nước. Hội cần đặc biệt chăm lo phát hiện, bồi dưỡng kiến trúc sư trẻ; tạo môi trường cho sáng tạo, nghiên cứu, lý luận, phê bình và hội nhập quốc tế; xây dựng một thế hệ kiến trúc sư Việt Nam vừa có năng lực sáng tạo ở tầm quốc tế, vừa hiểu sâu và có trách nhiệm với đất nước, văn hóa và con người Việt Nam.
Thưa các đồng chí!
Đại hội đã tín nhiệm bầu ra Ban Chấp hành Hội Kiến trúc sư Việt Nam khóa XI Đây là vinh dự, đồng thời là trách nhiệm lớn trước giới kiến trúc sư và trước yêu cầu phát triển của đất nước. Tôi mong Ban Chấp hành khóa mới phát huy tinh thần đoàn kết, trí tuệ, đổi mới và hành động; sớm cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội thành những chương trình, nhiệm vụ và sản phẩm cụ thể ngay từ đầu nhiệm kỳ.
Tôi mong Hội và toàn thể giới kiến trúc sư cùng lan tỏa mạnh mẽ tinh thần: “Kiến trúc vì Việt Nam phát triển xanh, bền vững, thịnh vượng, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới”.
Với truyền thống 78 năm cùng trí tuệ, tài năng và tâm huyết của các thế hệ kiến trúc sư, tôi tin tưởng Hội Kiến trúc sư Việt Nam sẽ tiếp tục đổi mới, phát triển vững mạnh, khẳng định vai trò của một tổ chức trí thức nghề nghiệp có uy tín; đóng góp xứng đáng vào kiến tạo diện mạo, không gian sống và những giá trị bền vững cho đất nước.
Chúc các đồng chí đại biểu, các thế hệ kiến trúc sư Việt Nam sức khỏe, hạnh phúc và thành công!
Chúc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 – 2031 của Hội Kiến trúc sư Việt Nam thành công tốt đẹp! Xin trân trọng cảm ơn!
Bà Phạm Thị Thanh Trà
Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ
© Tạp chí Kiến trúc
